Podlegając pod ubezpieczenie zdrowotne i opłacając to ubezpieczenie uzyskujemy możliwość korzystania z bezpłatnych usług opieki medycznej w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia. Zasadniczo każdy przedsiębiorca zobowiązany jest do jej opłacania, w praktyce występuje niewiele wyjątków zwalniających z tego obowiązku.

Aktualnie wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne dla osób prowadzących działalność gospodarczą ustalana jest w formie zryczałtowanej, której podstawa stanowi 75% kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku. Od takiej podstawy przedsiębiorca nalicza 9% składki zatem w 2021 roku składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 381,81 złotych (75% x 5656,51 zł = 4242,38 zł x 9%). Dodatkowo w części tj.7,75% odliczana jest składka zdrowotna od podatku czyli 329,78 zł. Zatem faktyczny koszt składki zdrowotnej ponoszonej przez przedsiębiorcę w 2021 roku wynosi 52,03 zł. Koszt roczny składki zdrowotnej dla przedsiębiorcy w 2021 roku wynosi około 620,00 zł.

Przykład: Przedsiębiorca opodatkowany na zasadach ogólnych (skala podatkowa), którego dochód w danym miesiącu wynosi 4.000,00 złotych zakładając, że jest w pierwszym progu podatkowym (17%) zapłaci 350,00 złotych podatku (4000,00 x 17% = 680,00 zł – 329,78 zł odliczona składka zdrowotna). Obowiązujące przepisy powodują, że przedsiębiorca płaci w danym miesiącu 350,00 złotych podatku oraz 52,03 złotych składki zdrowotnej.

Od 2022 roku zmienią się zasady ustalania wysokości składki zdrowotnej oraz wprowadzony zostanie brak możliwości odliczenia jej od podatku. Zasady naliczania oraz wysokość składki zdrowotnej uzależnione są od formy opodatkowania. Inne zasady będą dla osób rozliczających się na zasadach ogólnych i podatkiem liniowym inne dla osób korzystających z opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych oraz karty podatkowej.

Osoby opodatkowane według skali podatkowej za każdy miesiąc podlegania ubezpieczeniu wpłacać będą składkę na ubezpieczenie zdrowotne od miesięcznego dochodu z działalności gospodarczej uzyskanej w miesiącu poprzedzającym miesiąc, za który opłacana jest składka, ustalony w następujący sposób

  • dochód za pierwszy miesiąc podlegania ubezpieczeniu w roku składkowym jest ustalany jako różnica między osiągniętymi przychodami a poniesionymi kosztami uzyskania tych przychodów. Dochód ten jest pomniejszany o kwotę składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe opłacone w tym miesiącu, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów;
  • dochód za kolejne miesiące ustala się jako różnicę między sumą przychodów i sumą kosztów uzyskania tych przychodów poniesionych od początku roku. Tak ustalony dochód powinien być pomniejszony o sumę dochodów ustalonych za miesiące poprzedzające i o różnicę między sumą składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, zapłaconych od początku roku, a sumą składek odliczonych w poprzednich miesiącach; dochód nie jest pomniejszany o składki, które zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Składka zdrowotna będzie stanowiła 9% dochodu i nie będzie mogła być niższa od 9% minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym roku kalendarzowym. W 2022 roku będzie to 270,90 zł (9% z 3010 zł). Co powoduje, że nawet w przypadku gdy w danym miesiącu dochodu nie ma, składkę należy zapłacić. Ważne jest również to, że nie ma żadnego ograniczenia co do górnej granicy składki zdrowotnej.

Przykład: Przedsiębiorca opodatkowany za zasadach ogólnych (skala podatkowa), którego dochód w danym miesiącu wyniesie 4.000,00 złotych zapłaci składkę zdrowotną w wysokości 9% dochodu czyli 360,00 złotych oraz 17% podatku zakładając, że jest w pierwszym progu podatkowym czyli 680,00 złotych. Koszt roczny składki zdrowotnej dla przedsiębiorcy w 2022 roku wyniesie około 4320,00 zł.

Osoby, które jako formę opodatkowania wybrały podatek liniowy będę płacić składkę według powyższych zasad, jednak wysokość tej składki będzie wynosić 4,9% uzyskanego w poprzednim miesiącu dochodu.

Osoby, które jako formę opodatkowania wybrały ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, będą opłacały składki zależne od wysokości przychodu osiągniętego w danym roku kalendarzowym.
Podstawę wymiaru składki zdrowotnej będzie stanowiła odpowiednia stawka procentowa przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego (włącznie z wypłatami z zysku). Stawka procentowa uzależniona ma być od wysokości osiągniętego przychodu. Sama składka będzie wynosiła 9% tej podstawy.

Miesięczna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne będzie stanowić:
  • 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia według GUS przy rocznych przychodach nieprzekraczających 60.000 zł;
  • 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia według GUS przy rocznych przychodach w przedziale od 60.000 zł do 300.000 zł;
  • 180% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia według GUS przy rocznych przychodach przekraczających 300.000 zł.

Od nowego roku rozliczenie składek ZUS będzie następowało wg następującego harmonogramu:
  • do 5 dnia następnego miesiąca – dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych,
  • do 15 dnia następnego miesiąca – dla płatników składek posiadających osobowość prawną,
  • do 20 dnia następnego miesiąca – dla pozostałych płatników składek.

Co możesz zrobić jeszcze w miesiącu grudniu:

Przedsiębiorca może ostatni raz skorzystać z odliczenia składki zdrowotnej od podatku dochodowego opłacając ją wraz z pozostałymi składkami ZUS do końca grudnia 2021 roku. Dodatkowo warto pamiętać, że jeśli Pracownicy otrzymają wynagrodzenie za miesiąc grudzień do końca grudnia 2021 roku również będą mogli skorzystać z odliczenia składki zdrowotnej od podatku. Natomiast jeśli Pracownicy otrzymują wynagrodzenie za miesiąc grudzień płatne do 10 dnia następnego miesiąca (tj. do 10 stycznia 2022 roku) wówczas wynagrodzenie to zostanie obliczone według nowych przepisów, które zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2022 roku.